Choroba Scheuermanna – kifoza

przez | Lipiec 29, 2019

Choroba Scheuermannamłodzieńcza kifoza (łac. kyphosis dorsalis iuvenilis), jest w medycynie zaliczana do chorób z grupy jałowych martwic kości. Nazwa choroby wywodzi się od chirurga Holgera Worfela Scheuermanna, który jako pierwszy w 1920 roku opisał jej objawy radiologiczne stwierdzone u 105 pacjentów z „kifozą grzbietową”. Schorzenie nie powstało jednak dopiero w jego czasach, w literaturze medycznej już wcześniej znane były opisy młodych osób z okrągłymi plecami. Występowanie u młodzieży pogłębionej kifozy piersiowej opisał w swoim dziele m.in. Hipokrates. Klinowate zniekształcenie kręgów i wpuklenie się do nich krążków międzykręgowych zostało odkryte już w szkieletach sprzed 7000 lat znalezionych w trakcie prac wykopaliskowych prowadzonych na Kaukazie i Ałtaju.

Choroba Scheuermanna pojawia się u pacjentów między 10. i 14. rokiem życia, czyli w okresie najintensywniejszego wzrostu organizmu. Proces chorobowy trwa zwykle około 2-3 lata i jest bardzo skomplikowany.

Choroba Scheuermanna

Przy chorobie Scheuermanna najważniejsza jest szybka diagnoza

Nie są znane do tej pory dokładne przyczyny powstawania młodzieńczej kifozy. Ustalono jedynie dotychczas, że do rozwoju choroby przyczynia się brak u dzieci i młodzieży dostatecznych połączeń pomiędzy nasadą kości, a jej trzonem. Holger Wolfer Scheuermann wśród swoich pacjentów u części z nich stwierdził sztywność objętego chorobą odcinka kręgosłupa, u innych natomiast pewną ruchomość, głównie boczną. U niektórych osób zaobserwował on występowanie również skoliozy, czyli dodatkowego bocznego skrzywienia kręgosłupa. Szczyt kifozy u jego pacjentów występował w największej liczbie przypadków pomiędzy Th7 i Th10. W odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa nie stwierdzał on wówczas zmian, ale już kilkanaście lat później opisał również występowanie postaci lędźwiowej. Nazwał to schorzenie osteochondritis deformans juvenilis dorsi. Odnosił zaobserwowane zmiany do osteochordritis coaxae w przebiegu choroby Calve-Parthesa. Sądził, że zmiany chorobowe są spowodowane awaskularną martwicą chrząstki pierścienia włóknistego, która prowadzi do zmian o charakterze osteochondritis i ich skutkiem jest zniekształcenie kifotyczne kręgosłupa.

Początki choroby bardzo często przebiegają niezauważalnie powodując tym samym, że pacjent zaczyna odczuwać pierwsze objawy dopiero w momencie, gdy zmiany w kręgosłupie są już utrwalone i nieodwracalne. Niezwykle istotne jest zatem jak najszybsze zdiagnozowanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia w celu zatrzymania bądź przynajmniej opóźnienia zachodzącego procesu. Daje to szansę choremu na w miarę możliwości szanse na utrzymanie normalne funkcjonowanie w życiu.

kifoza

W wielu przypadkach choroba Scheuermanna może utrudniać codzienne życie

Charakterystyczną cechą grupy chorób jałowych martwic kości jest nerkoza, czyli postępujące obumieranie fragmentów lub całych kości bez obecności i udziału drobnoustrojów chorobotwórczych, bakterii, grzybów czy wirusów. Zmiany zachodzą przede wszystkim w kręgosłupie, a choroba powoduje wygięcie go do przodu, co z kolei staje się przyczyną nieodwracalnego ograniczenia sprawności ruchowej. Utrudnia to pacjentowi bezproblemowe wykonywanie wielu ważnych czynności, w tym prac wymagających pozostawania długo w jednej pozycji, a ponadto deformacja szpeci sylwetkę. Młodzieńcza kifoza przyjmuje najczęściej postać z zajęciem odcinka piersiowego. Może również dotyczyć odcinka piersiowo-lędźwiowego lub tylko odcinka lędźwiowego.

Choroba Scheuermanna 2

Choroba Scheuermanna pojawia się u pacjentów między 10. i 14. rokiem życia, czyli w okresie najintensywniejszego wzrostu organizmu. Proces chorobowy trwa zwykle około 2-3 lata i jest bardzo skomplikowany.

Deformacja w chorobie Scheuermanna jest spowodowana zaburzeniami wzrostu trzonów kręgów i nasilającemu się ich klinowaniu. Wyleczenie praktycznie nie jest możliwe z racji utrwalenia się zmian najczęściej jeszcze przed momentem zdiagnozowania choroby. Wykrycie we wczesnym stadium jest bardzo trudne, a w późniejszym zmiany utrwalają się i choroba staje się już niemożliwa do wyleczenia. Po zdiagnozowaniu konieczne jest łagodzenie jej objawów rehabilitacją. U większości pacjentów obumieranie tkanki kostnej i chrzęstnej wiąże się z powstaniem zatoru, urazów lub zakrzepów. Choroba ogranicza sprawność ruchową przez nieuchronne zginanie się kręgosłupa do przodu. Może to doprowadzić nawet do trwałych, uciążliwych ograniczeń sprawności fizycznej chorego.

Czym jest artroza i z czym wiąże się proces rozwoju tej choroby?

Osteoartroza, nazywana w uproszczeniu artrozą, jest uciążliwą chorobą, która w ostrym stadium prowadzi do trwałego kalectwa. Jest to choroba stawów powstająca na poziomie mechanicznym, jednakże służą jej także predyspozycje genetyczne. Artroza powstaje, gdy procesy degradacji i syntezy chrząstki stawowej zachodzące w chondrocytach, macierzy pozakomórkowej i warstwie podchrzęstnej kości zostają zaburzone przez konkretne, nieświadome lub świadome działania. Zwykle w okresie rozwoju choroby, która z reguły postępuje bardzo wolno, pojawiają się stany zapalne w obrębie błony miaziowej i tkanek okołostawowych oraz tak zwane osteofity, czyli narośle kostne.

Występują dwa rodzaje artrozy – pierwotna i wtórna. Nie jest znana przyczyna artrozy pierwotnej (idiopatycznej), natomiast artrozę wtórną wywołują czynniki takie, jak miejscowe uszkodzenia struktury stawu, nieprawidłowości budowy i choroby ogólnoustrojowe. Artroza tworzy się, gdy zostaje zaburzone prawidłowe funkcjonowanie stawów. Zbudowana z włókna kolagenowego chrząstka stawowa, która pokrywa powierzchnię stawową kości, umożliwia gładkie przesuwanie się powierzchni stawowych po sobie – dzieje się to między innymi podczas poruszania się. Jama stawowa jest wypełniona płynem stawowym, który jest środkiem poślizgowym, a jednocześnie dostarcza substancji odżywczych dla chrząstki. Problem zaczyna się wówczas, gdy chrząstka jest niedostatecznie odżywiana – jej komórki zaczynają obumierać, a sama chrząstka robi się coraz cieńsza. Przez nieodpowiednie odżywienie chrząstki, powierzchnie stawowe stracą poślizg i zaczynają o siebie ocierać, a co za tym idzie, tkanka kostna i chrzęstna niszczeje. W takim przypadku chora osoba odczuwa ból podczas ruchu. To z kolei sprawia, że zaczyna go unikać i tym samym prowadzi do pogłębienia się choroby. Staw produkuje coraz mniej mazi stawowej, co uniemożliwia odżywianie chrząstki, prowadzi do zaniku mięśni okołostawowych i zmniejsza zakres ruchów, aż do całkowitego usztywnienia i kalectwa stawu.

Mechanizmy naprawcze organizmu usiłują odbudować uszkodzone miejsca, jednak zwykle prowadzi to jedynie do powstania specyficznych narośli kostnych i nasilenia objawów choroby. Postępowanie schorzenia w dużej mierze zależy od czynników takich jak wiek, genetyka, ciężka praca fizyczna, zbyt obciążający sport, urazy i kontuzje, a także choroby metaboliczne (na przykład niedoczynność tarczycy lub cukrzyca).

artroza

Dolegliwości, które mogą towarzyszyć artrozie

Artroza może postępować szybciej lub wolniej, jednak pełny rozwój schorzenia trwa kilka lat. Choroba może mieć podłoże genetyczne – niektóre osoby mają słabszą chrząstkę stawową, która szybciej ulega zużyciu. Zwykle jednak genetyczne podstawy choroby są wspierane niewłaściwym trybem życia, który w o wiele większym stopniu wpływa na pojawianie się choroby. Przede wszystkim stawom szkodzi chodzenie po twardej nawierzchni lub uprawianie zbyt intensywnego i wręcz morderczego sportu, który je obciąża – oczywiście musi to być czynność wykonywana regularnie przez wiele lat. Szkodliwe jest także utrzymywanie stawów w jednej pozycji, podczas siedzenia, stania lub leżenia oraz całkowity brak ruchu, który osłabia mięśnie podtrzymujące stawy i wpływa na odżywianie chrząstek.

Choroba ta jest niezwykle bolesnym i uciążliwym schorzeniem, które znacznie utrudnia funkcjonowanie i życie. Przede wszystkim powoduje ból, który może nasilać się wraz z jej powstępowaniem. Powstają także bolesne obrzęki i zmiany zwyrodnieniowe utrudniające poruszanie – ostatecznie może dochodzić nawet do upośledzenia ruchu w obrębie jednego bądź kilku stawów. Artroza powoduje również zanik chrząstki. Ostatecznie choroba sprawia tak duży dyskomfort, że pewne czynności, ulubione zajęcia i pasje stają się po prostu niemożliwe do wykonania. Upośledzenie i unieruchomienie stawu nie pozwala na wykonywanie niektórych ruchów i powoduje bardzo duży ból. W ostrym stadium choroby dochodzi do tego, że nawet podstawowe czynności domowe stają się utrudnione lub całkiem niewykonalne – chorzy mają dużą trudność w poruszaniu się po schodach, wstawaniu i zginaniu kończyn.

https://web.archive.org/web/20171109194339im_/https:/www.netlekarz.pl/wp-content/themes/suchhelden/layout/exclamation-ico.png

Ryzyko zachorowania na artrozę może zwiększać się wraz z wiekiem

Artroza została po raz pierwszy opisana na początku XX wieku, a dokładniej w 1998 roku, przez Archibalda Garroda. Jest ona zaliczana do grona dziesięciu chorób, które powodują najcięższe kalectwo na świecie, a co za tym idzie, bywa częstą przyczyną orzekania o inwalidztwie osoby chorej. Wciąż trwają badania nad wynalezieniem leku, który jest w stanie całkowicie wyleczyć artrozę. Obecnie podjęcie leczenia nie skutkuje powrotem do zdrowia, zahamowaniem rozwoju choroby i cofnięciem wywołanych przez nią szkód, a jedynie ułatwia choremu funkcjonowanie społeczne, zmniejsza dolegliwości bólowe oraz spowalnia pojawianie się zmian zwyrodnieniowych. Ignorowanie objawów choroby i bierne podejście do swojego stanu zdrowia sprawia, że artroza przebiega szybciej.

artroza a sport

Na rozwój artrozy wpływać mogą różne czynniki, a jej postępowanie często uwarunkowane jest genami danej osoby. Ciekawostką jest jednak to, że do powstania i postępowania choroby przyczynia się także stres, który może powodować napięcie i przeciążenie mięśni mających stabilizować stawy oraz wpływa na mniejsze zaangażowanie pacjenta w leczenie.

Statystyki pokazują, że artroza dotyczy aż 18% kobiet i tylko 10% mężczyzn, jednak bez wątpienia najbardziej narażone są osoby starsze. Wzrost choroby u kobiet po 50. roku życia jest powodowany przez zmiany hormonalne w okresie menopauzy. Zwykle zaczyna się od mniej więcej 45. roku życia – choroba dotyczy 25-30% osób w wieku od 45 do 64 lat, natomiast w przypadku osób starszych, niż 65 lat sięga nawet 60%. Po 75. roku życia artroza dotyka aż 80% osób.

Warto jednak wiedzieć, że osoby młodsze także są narażone na pierwsze oznaki artrozy – pojawia się ona nawet u 20- i 30-latków i jest powodowana niewłaściwym trybem życia lub predyspozycjami genetycznymi. Niektóre źródła donoszą, że w Polsce na to schorzenie cierpi około dwóch milionów osób, z kolei inne podają informację o 17% społeczeństwa. Wśród chorych, aż 25% przypadków prowadzi niestety do trwałego kalectwa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.